charak samhita

Charak Samhita – Introduction

चरक संहिता – परिचय 1. चरक संहिता के मूल उपदेष्टा हैं _________ । 2. चरक संहिता के तंत्रकर्ता हैं _________। 3. चरक संहिता के प्रतिसंस्कर्ता हैं __________। 4. चरक संहिता के द्वितीय प्रतिसंस्कर्ता या पूरक हैं __________। 5. दृढ़बल द्वारा पूरित अध्यायों की कुल संख्या ______ है, जिसमें चिकित्सा स्थान के ______ अध्याय, कल्पस्थान के […]

Charak Samhita – Introduction Read More »

ज्वर के लक्षण (Symptoms of Fever)

ज्वर के लक्षण (Symptoms of Fever)   ज्वर प्रत्यात्मिकं लिङ्गं संतापो देहमानस:।। (च.चि. ३/३१) आचार्य चरक मतानुसार शरीर तथा मन में संताप होना ही ज्वर का आत्मलक्षण है। (fever) सामान्यतो विशेषात्तु जृम्भाऽत्यर्थ समीरणात्। पित्तात्रयनोर्दाह: कफादनारूचिर्भवेत्।। रूपैरन्यराभ्यां तु संसृष्टैर्द्वन्द्वजं विदुः। सर्वलिङ्गसमवाय: सर्वदोष प्रकोपजे।।                  (सु.उ. ३९/२७-२८)           

ज्वर के लक्षण (Symptoms of Fever) Read More »